Vahi̇d Çəmənli̇

Bu yay da belə keçdi̇

Şerlər

Шрифты предоставлены компанией «ПараТайп»

© Vahi̇d Çəmənli̇, 2018

«Bu yay da belə keçdi» kitabında Vahid Çəmənlinin müxtəlif illərdə yazdığı şerləri toplanmışdır. Bu şerlərdə Vahid Çəmənli insanlara, Vətənə, torpağa olan sevgisini ən səmimi hisslərlə tərənnüm edir. Kitab geniş oxucu kütləsi üçün nəzərdə tutulmuşdur.

6+

ISBN 978-5-4485-3155-2

Создано в интеллектуальной издательской системе Ridero

Оглавление

1. Bu yay da belə keçdi̇
2. Minnətdarlıq
   1. Hörmətlə: Vahid Çəmənli
3. Ön söz
4. Lə İləhə İlləllah
5. Dünyanı sevəni dünya unudur
6. Mənim ana dilim
7. Amma görüm Ağdam azad Ağdamdı
8. Oldu
9. Ürəyimi sıxan dağlar
10. Gözlərim doymadı xatirələrdən
11. Endi
12. Şair Ədalət Bədirxanova həsr olunur
13. Düşdün burulğana, çox çabalama
14. Bir şerin tarixi
15. Göndərilməyən məktub
16. Bu yayın istisi bir az çox oldu
17. Qalıb
18. Keçir
19. Bir izah göndər, Allah
20. Qarabağ, ay mənim muğam beşiyim
21. Dağlar oğlu
22. Zirvələrə boylanıram
23. Gedər
24. Şairlik qəlb yanğısıdı
25. Gəmilər
26. Sən sevgimə irad tutub, qınadın
27. Yenə də bahar gəldi
28. Əlacı yox təkcə Vahid bihalın
29. Gənclik hara çıxıb gedir?
30. Gördüm
31. Şair sözü şirin şəkər
32. Həkim
33. Aşiqin oldum
34. Fağır kişi
35. Dördlüklər
36. Dünya köhnə dəyirmandı
37. Rübailər
38. Qaldı
39. Dərdi yük eləmə
40. Mehman Göytəpəliyə həsr olunan qəzəl
41. Qaldı
42. Murov dağı
43. Aşıq Haşım Qubalıya həsr olunan dörd şer
    1. Edirsən
    2. Aşıq Haşım Qubalıya
    3. Üz gözəlliyi
44. Təcnis
45. Bu dağın yamacında
46. Vətən dərdi ağırdı…
47. Ramiz
48. Alır
49. Kəhriz
50. Ağdam haqqında ballada
51. Şahmar Əkbərzadəyə
52. Can deyənim bol idi…
53. Dağlara…
54. Yazdınmı barı
55. İçində
56. Daşlar silah olub insan əlində
57. Nəyinə gərəyəm, sənin ay Vətən?
58. Gəzərsən Vahidi bir gün çıraqla
59. Mayıl Adilova Həsr edirəm
60. Qaldı
61. Dostum Tural Qula
62. Elimə, dilimə verirəm dəyər!
63. Yollar
64. Dağlara
65. Bir iman yeri var min güman yeri
66. Dəli Çəmənli haqqında ballada
67. Sən məni ovutma bu məhəbbətlə…
68. Bu axşam ilk dəfə duydum ki, yoxsan
69. Qaytarın dünyaya təzədən məni
70. Qəm çəkməklə qəm artar
71. Son dəfə keçirəm sizin küçədən
72. Səni hardan alım indi…
73. Ağdam
74. Yox, deyən qəlbimə yaman girmisən
75. Hardan gəldin ağ buludum
76. Şamaxı…
77. Ata həsrəti
78. Dostum Kərimə — Uğurun babasına
79. Sözlər
80. Övladlar dönükləşəndə
81. Vağzalı çalınır
82. Şirin bir nəğmədir qığıltıların
83. O gün ki getməyə bəhanə gəzdin
84. Dağ olsam əriyərdim
85. El birinci daş atır…
86. Mən gedəndə Çəmənlidən
87. Uçurumun üstündə bitən çinar
88. Seyid Lazım Ağanın məqbərəsi önündə düşüncələr
89. Yollar
90. Yaşamağa qoymur bizi
91. Niyə çırpınırsan ey sevən ürək
92. Düz ola
93. Göylərin altında
94. Oğlum Valehə həsr olunur
95. Düşünmə ki əzabına dözüm yox
96. Necə deyim ona görən…
97. Sən hələ dağları görməmisən ki…
98. Dağlar həm sənindi, həm də mənimdi
99. Bir zaman mən səni sevirdim gözəl
100. Mən səssiz gəlmişdim səssiz gedirəm
101. Dərd yazan dərdimi nə yaman çəkir?
102. Culianna
103. Bu küçə həmən küçə
104. Balaca Ayana
105. Adın mənim oldu özün özgənin…
106. Nə tez ötüb keçdi bahar
107. Yenə bir gözəlin baxışlarıyla…
108. Şübhələr
109. Bəlalı sevgim
110. Qız sevildi bahardı
111. Boyuna bax toyuna bax
112. Bəs yanıma hansı üzlə gəlmisən
113. Gileyliyəm
114. Dostum Nizami Bayramova həsr edirəm
115. Qaldı
116. Günəş çıxmaz otaqdan
117. Hara gedir bu karvan
118. Payız qoxulu küçələr
119. Ümid qaldı gələn yaya
120. Məktəb illəri
121. Bənövşə
122. Anladınmı pərişanlıq nədəndi?
123. Dostum Rafiqin xatirəsinə
124. Yelkənsiz gəmini tez udur dəniz
125. Atacam birdəfəlik şairliyin daşını
126. Aman Allah nə ömürdü yaşadım
127. Aman Allah dünyada əlli il yaşamışam
128. Ay mənim bənövşəm düşmüşəm bəndə
129. Niyə həqiqətin dilləri laldı
130. Acizlik
131. Bu sevgi deyilmiş son pənah imiş
132. Səni sevə — sevə saflaşıram mən
133. Bircə gün sevgisiz yaşasam əgər
134. Vida nəğməsi
135. Yavaş — yavaş
136. Sən yadıma düşürsən…
137. Sən yanımda olanda
138. Sən məni heç kimə vermə, əzizim
139. Mən səni heç kimə vermərəm gülüm
140. Dedim, bu yanmaqla kül ollam yəqin…
141. Qorxu haqqında ballada
142. Biz ikimiz bir nağılıq
143. Hər kimdisə, özgəsidi
144. Yadına düşəcəyəm
145. Üz — üzə gələrik bir gün hardasa
146. Qarabağ dağlarına
147. Bu yaz da gələ bilmədik
148. Xatirələr
149. Bilmirəm, nə üzlə gəlim yanına
150. Can verməyə nə var gülüm
151. Qoşa planetik cazibəmiz yox
152. Ay mənim şirin balam
153. Özümü axtarınca
154. Dostum
155. Salam, Ağdam torpağı
156. Ana
157. Mən səni səslədim, mənə can dedin…
158. Bu həyat görəsən nəyə bənzəyir?
159. Hacı Qara
160. Hər kiməm, beləyəm
161. Qayıt, gözlərimdə sevinc alışdır
162. Bu yay da belə keçdi
163. Fərq qoyq bilmirsən yad ilə yara
164. Kim helləyir bu daşları yoluma?
165. Qarabağı qərq elədik dumana
166. Bu gediş bir yuxu idi
167. Şair Elman Tovuza
168. Şair Vıdadi Ağdamlıya həsr olunur
169. Şair Vüqar Kamilli Quliyevə həsr olunur
170. Qatar getdi
171. Heybət Hörmət
172. Heybət Hörmətdən Vahid Çəmənliyə həsr olunan şer
173. Getdi
174. Tərk edilən ürəklər
175. Molla Kəmər
176. Şair Vüqarın «Eylə» rədifli qoşmasına cavab
177. Necəsiz?
178. Ha süzə — süzə
179. Mən Kərəm olmadım məni bağışla
180. Şair şəhər orbitində
181. Qalıbdır
182. Saçlarına dən salarlar
183. Sən evcik qurmağa etmişdin adət
184. Sən yazmısan…
185. Gərək
186. Bilmədik
187. Qardaş
188. Nə bilim
189. Varmı?
190. 20 yanvar şəhidlərinin xatirəsinə
191. Adam var…
192. Yaşadım yer ilə göy arasında
193. Görəcəksən təzə məni
194. Səni səndən gizlicə…
195. Zəhra
196. Dostum Adil Danilova həsr olunur
197. Əllər
198. Dünyanı sevgimiz xilas edəcək
199. Sən məni hayana aparasıydın?
200. Sən mənə bir ürək vermişdin, Allah
201. Dünya dözümlüdür…
202. Baxışlar
203. Yenə sevincimi saldın didərgin…
204. Yəni doğrudanmı dəyəri yoxdu
205. Nə yatmısan qoca bağban…
206. Elə qalamışam qəm ocağını
207. Yenə payız gəlir…
208. Elməddin Sərdara həsr olunur
209. Elməddin Sərdara
210. Bilmirəm, dünyanın harasındayam
211. Çəmənlim
212. Atam balası
213. Oldular
214. Ay şair…
215. Əhməd Üştübünlüyə namə
216. Köz üstündəyəm
217. Su həmən sudu…
218. Çox gəmgin ötmə
219. Adil Şükürova həsr edirəm
220. Qəzəl
221. Üştübün
222. Könül, qəm eləmə payız yetişdi…
223. Gəldi
224. Amanat kişi
225. Ad ilə tanıma məni, əzizim
226. Sevənin tanışı, bilişi olmur
227. Fələklə nərtaxta oynama, gözəl
228. Həyat yolundan şəkillər

Ömür adlı qatarın belə sürətlə hərəkət etməyi xəyalıma gəlməzdi. Mənimlə birgə yola çıxanların da qatardan belə tez düşəcəyini güman etməzdim. Amma, sən demə qatarlar dayanacaqlardan keçəndə hər kəs öz dayanacağında düşməli imiş. Mənim yol yoldaşlarımdan qatarı ilk tərk edən babam Abbas kişi oldu. Sonra anam Pərizad, atam Valeh, xalam Səriyyə, sonra İdris dayımla İsa dayım bir — bir qatarı tərk elədilər. Hürizad xalam xeyli yol yoldaşı oldu mənə. Sonra bir gün o da haqqın dərgahına qovuşdu.

Mənim sevdiyim insanlar! Bu gün mən sizin yer üzündə yaşayan səsiniz, sədanızam. Qələmə aldığım… yox, ürəyimin ən dərin guşələrindən süzülüb gələn bu misralarda sizin sevgi dolu qəlbinizin çırpıntıları yaşayır. Bu çırpıntılar mən durduqca vuracaq Sonra bir gün mən də estafeti sizin üzünü görmədiyiniz, amma sizi andıran nəvələrinizə, nəticələrinizə verib qatarı tərk edəcəm. Bilin ki, mən heç zaman sizi unutmadım. Həmişə ürəyimdə yaşadınız. Həmişə ürəyimdə yaşayacaqsınız.

Əzizlərim, mən bu kitabı sizin xatirənizə həsr edirəm!

Sizi canı qədər sevən Vahid Çəmənli.

Minnətdarlıq

Daha bir kitabla qarşınızdayam, əziz oxucularım. Sizin qarşınızda imtahan vermək asan deyil.

Qəlbinizdə şerə, sözə dərin maraq olduğunu, həm də mahir söz sərrafı olduğunuzu bilə — bilə yenə özümü oda atmışam.

Bilmirəm, yazdığım bu cızma — qaralar könlünüzü oxşaya biləcəyəmmi?

Amma bu kitabdan tək bircə şer, tək bircə bənd, tək bircə misra, tək bircə söz də xatirinizdə qalsa, özümü xoşbəxt hesab edərəm.

Əziz oxucularım, bu kitabı oxumağa sərf etdiyiniz, qəlbimdən süzülən hər bir kəlməyə qulaq verdiyiniz üçün Sizə minnətdaram.

Hələ uşaqlığımdan sazının, sözünün vurğunu olduğum atam aşıq Valehə, qayğısı, sevgisi ilə məni bəsləyib böyüdən anam Pərizada, mənim təhsil almağım üçün 6 — sinifdən məktəbi buraxıb işləməyə gedən qardaşım Zülfüqara, bir əlçim tifilliyindən çörəyimizi — yeməyimizi bişirən, paltarımızı yuyan bacım Qəndaba, atam — anam haqq dünyasına qovuşandan sonra bizə atalıq edən İdris dayıya, analıq edən Hürizad, Səriyyə xalalarıma minnətdaram.

Çəmənli adlı bir kəndə olan sevgisini, suyunu, havasını, Günəşini, torpağını mənimlə bölüşən, ağsaqqalından cocuğuna qədər canım qədər sevdiyim həmkəndlilərimə minnətdaram.

Gəncliyini, həyatının ən gözəl zamanlarını sərf edərək mənə həyat dərsi verə-verə elm öyrədən sevimli müəllimlərim — Qara müəllim, Bayram müəllim, Kamil müəllim, Şəmsəddin müəllim, Fərzəliyev Allahverən müəllim, Paşayev Allahverən müəllim, Məmməd müəllim, Xosrov müəllim, Səlbi müəllimə, Sabir müəllim, Musa müəllim, Quliyev Musa müəllim, Zülfüqar müəllim, rus dilinə dərin maraq oyadan İsmayıl müəllim — Sizə minnətdaram.

Mənə göstərdikləri səmimi münasibətə görə, hal — hazırda Taleh Nuruyevin rəhbərliyi ilə Ziyəddin İsgəndərov adına Çəmənli kənd orta məktəbində çalışan müəllim kollektivinə öz minnətdarlığımı bildirirəm.

İçimdə şerə, sənətə maraq oyadan sevimli müəllimim, Çəmənlimin gözəl şairi Şahmar Əkbərzadəyə minnətdaram.

Mənə mənəvi dəstək olan sevimli sinif yoldaşlarım Nizami Bayramova, Rəfiqə Rüstəmovaya, Allahverən Əliyevə, Çingiz Baxşəliyevə, Akif Abışova, Rafiq Piriyevə, Şahin Günəşliyə, Kamal Alışova… minnətdaram.

Ömrümün son 20 ilinin sadiq dostu, mənim «Nə ömürdü yaşadım» şerlər kitabımın ərəsəyə gəlməsində maddi, mənəvi dəstək olan Mahir Hacıyev — Sənə minnətdaram. O kitab olmasaydı, bu kitab da olmazdı.

Mənə böyük dəstək olan qürbətdə yaşayan dostlarım Adil Danilova, Camal Abdullayevə dərin minnətdarlığımı bildirirəm.

İncə zövqlü dostum Mayıl Adilov, mənim cızmaqaralarıma dəyər verdiyiniz üçün Sizə minnətdaram.

Hörmətli Doktor Müşfiq Mirzəyev, bir yazar kimi mənə dəyər verdiyiniz üçün Sizə minnətdaram.

Adını sevə — sevə andığım, atamın dostu, uşaqlığımdan bu günə qədər dərin bir məhəbbətlə sevdiyim Məhəmmədəli əminin övladları Cəfər bəy, Aydın bəy, bu gün həmin sevgini izafisi ilə mənə bəxş etdiyiniz üçün Sizə minnətdaram.

Müasir Azərbaycan Ədəbiyyatının azman nasiri, şairi, filosofu Firuz Mustafa müəllim, mənə göstərdiyiniz etimad üçün Sizə minnətdaram.

Bu kitabın ərəsəyə gəlməsində böyük əməyi olan dostum şair Vidadi Ağdamlıya minnətdaram.

Dostum, ellim, şair Zaur Ustac, zəhmət çəkib ön söz yazdınız. Bilirəm ki, bu asan olmadı. Ön söz kitabın simvoludur, onun vizit kartıdır. Zəhmətinizə görə Sizə minnətdaram.

Yazar insanın ailə üzvü olmaq çox çətindir. Əziz həyat yoldaşım Təranə, oğlanlarım Valeh, Aydın sizə həsr eləməli olduğum vaxtımı yazmağa həsr etdim. Sizə olan sevgimi şer dediyim cızmaqaralarımla bölüşdüm. Məni əfv edin.

Hörmətlə: Vahid Çəmənli

Ön söz

Bu yay da belə keçdi» -Allah bilir daha neçə belə yaylar keçəcək…

«Bu yay da belə keçdi» -yə keçməzdən əvvəl Vahid Çəmənli adının, imzasının üzərində bir az dayanmaq istəyirəm. Vahid Çəmənli — bu imzadakı Vahid elə Vahiddir bunun şərhə, əlavə izahata ehtiyacı yoxdur. O ki, qaldı Çəmənliyə bu torpaq olduqca müxtəlif sahələrdə sayılıb-seçilən, dəli-dolu oğulları ilə məşhurdur. Bu gün belə oğullardan biri Vahid Çəmənlinin sözünün hənirtisinə isinib, kölgəsində sərinləməyə çalışacağıq… Sözün əsl mənasında çox qurşaqlı iqlimə malik Azərbaycan torpağından pöhrələnib, qol-budaqlı söz ağacına çevrilmiş Vahid poeziyası elə zəngin və rəngarəngdir ki, onun bir budağında istədiyin qədər ağlamaq üçün bəhanə tapıb, ürəyini boşaldana qədər hönkür-hönkür ağlaya, digərində zəmanənin çirkin insanlarının eybəcər əməllərinə için-içindən gedənə qədər acı-acı gülə, bir budağında tənhalıqdan üşüyən zaman isinə, digərində isə üz qızardan əmməlləri görməmək üçün qaçıb, gizlənmək, necə deyərlər sərinləmək olar… Söz istidən düşmüşkən gələk «Bu yay da belə keçdi» məsələsinin üstünə… Vahid qardaşım bu işə Sənin əsrin dördə birindən çox vaxt ərzində gözünün nurunu, saçının qaralığını, qəlbinin fərahlığını verib böyütdüyün bu qollu-budaqlı söz ağacının (lap həyətimizdəki, Ağdamın dörd bir tərəfi görünən hündür qoz ağacı yadıma düşdü…) ən hündür budağından əlini gözünün üstünə qoyub göz işlədikcə baxdıqda belə görünür ki, «bu xəmir hələ çox su aparacaq…»

«Qardaşım, bu söhbəti hər gecə təkrarlanan bir yuxu ilə yekunlaşdırmaq istəyirəm. Ancaq, yuxuya keçməzdən də əvvəl onu qeyd edim ki, mən yuxu məsələləri üzrə mütəxəsisəm və bu barədə də köklü-köməcli bir yazım var. Hər bir yuxunun istər iradi, istərsə də qeyri — iradi bir əsası olmalıdır. Yəni mən yuxumun iki iradi əsasını reallıqda görmüşəm. Bunun birincisi Biçənək aşırımında Naxçıvanın dövlət sərhəddində əsas magistral asfalt yolun üzərinə tökülmüş, lap Qarqadan yığılan qrabilə oxşayan bir-neçə «samasvalt» şeben, bir də Dördyoldan üzü Ağdama tərəf gedəndə yolun üzərindəki topalar (Aqil Abbasın filmində) …
Hə indi gələk yuxuya — hər gecə yuxumda görürəm ki, reallıqda gördüyüm bu topalar kimi topanın üstündən keçib Tək Söyüdün yanından sevinə-sevinə kəndimizə tərəf gedirəm, qəflətən üzümlükdən çıxan öz əsgərlərimiz məni tutub saxlayırlar ki, bəs, sən qayda-qanunu pozmusan belə olmaz. Kor-peşiman yuxudan oyanıram. Səhərə qədər də yuxunun təsirindən çıxa bilmirəm, deyirəm, elə bu saat gəlib məni aparacaqlar. Indi mənim qardaşım, bizimki qalıb ancaq, Allaha. Uca Yaradan özü bizə kömək olsun.

Bu işlər düzəlsin, Sənin bu söz ağacın da ən hündür budağının lap ucunda bir zəfər nəğməsinin tumurcuğu tutsun, İnşaallah…

Var ol, qardaşım, Allah uzun ömür, can sağlığı versin, yaz, yarat…

02.08.2018.

Bakı.

Hörmətlə: Zaur Ustac.

Lə İləhə İlləllah

Hüzuruna gəlmişəm,

Lə ilahə İlləllah.

Sənə könül vermişəm,

Səndən dönmərəm billah.

Eşqim, amalım QURAN,

Məhəmməd Rəsulallah,

Məhəmməd Həbibullah,

Dostlarım — Haqq dostları,

Əhli Beyti Nurullah,

Lütvünlə məsud elə,

Kərəm eylə, Ya Allah!..

Sənsiz olsam Ya Həkim,

Sənsiz olsam Ya Əziz,

Ərşə çıxan ahımı,

Söndürə bilməz dəniz…

Nəsib eylə, yaşayım

Həyatımı tərtəmiz,

Sızlayan yaralara

Məlhəm eylə, Ya Allah!!!

Səndən başlar dirilik,

Əvvəli, Axiri sən…

Sən Xaliqsən, sən Qüddüs,

Həyatın təməli sən…

Sən Əzimsən, sən Xəbir,

Əliyyü, Vəliyyü sən…

Məni yolunda sabit

qədəm eylə, Ya Allah!!!

Dünyanı sevəni dünya unudur

Nə qədər dünyaya insanlar gəlib?

Milyondan birisən Çəmənli Vahid.

Əvvəlin bəllidi el arasında,

Sonun nə olacaq, nə bəlli, Vahid?

Yurdunu, elini, obanı tanı,

Yolunda mərdanə ver şirin çanı…

Damarda kim tutar çağlayan qanı?

Çox vermə özünə təsəlli, Vahid!

Ürəyim kövrəlib yenə bu axşam,

Suallar önündə çaşıb qalmışam…

Sönərmi meh ilə haqdan yanan şam?

Edər ürəklərdə təcəlli, Vahid.

Hər xalqın öz əsli, öz nəsli, boyu,

Əsli olmayanın quruyar soyu.

Mənim də xalqımı əsrlər boyu

Yaşadar neçə düz əməlli, Vahid.

Özün də, adın da haqdır, uludur,

Yaz, yarat, nə qədər canın suludur.

Dünyanı sevəni dünya unudur,

Yapışma dünyadan dördəlli, Vahid!

Mənim ana dilim

Mənim ana dilim, ulu Türk dilim,

Səni gözüm, könlüm anbaan çəkir.

Bu dildə deyənə, yazana qurban,

Hər sözü, cümləsi şöhrət, şan çəkir.

Bu dildə edəsən yar ilə ülfət,

Dost ilə dəyərli, mənalı söhbət…

Şair, qələminə, təbinə qüvvət,

Hər sözün canımdan sanki can çəkir.

Hər sözün öz dadı, istotu, duzu,

Hər sözdə min gözəl işvəsi, nazı,

Nəğməmdə Ələsgər sazı, avazı,

Üzeyir bəstəyir, zilə Xan çəkir!

Rəbbim dil verməyib, dürr verib bizə,

Maşallah, nəmxuda, gəlməyək gözə…

Sanki bal qatılıb kəlməyə, sözə,

Bu şəkər dadını Vahid, qan çəkir.