Фолиант

Күміс кітапқа XIX ғасырдың көрнекті жазушысы Божена Немцова жинақтаған таңдаулы ертегілер енді. Олар сізді дәулер мен айдаһарлар, жалмауыз кемпірлер мен көзге көрінбейтін тіршілік иелері мекендейтін, ханшайым сиқырланған сарайда зарығып отыратын, ал кедейдің баласы патшаға айналатын ғажайып әлемге сүңгітеді. Автор жайлы айтсақ, Божена Немцова — еуропалық әдебиеттің әйгілі классигі, Чехиядағы ең танымал авторлардың бірі, ал ол өңдеген фольклорлық ертегілер көпшілікке бала кезден таныс.

Чехтың он тоғызыншы ғасырдағы ұлы жазушысы Божена Немцованың «Алтын кітабына» халық аузында айтылған шағын ертегілер жинақталған. Кітапқа енген ертегілердің қайсысы болсын, қызықты оқиғаларға толы, мазмұны тартымды.
«Еменқұлатқыш», «Мартинко Кинкаш», «Дана ханша», «Түрік пашасы мен ғажап сұлу Катарина» сияқты ертегілер оқырманды еріксіз өзіне тартып, қызықтырып отырады.

Халық ауыз әдебиетін телегей— теңіз мол мұра десек, сол теңізді құрайтын аса ауқымды арнаның бірі — эпикалық жырлар. Ал солардың ішіндегі ең бір келісті де көрнектісі «Алпамыс батыр» жыры екені даусыз. Автор осы жауһар туындыны оның көркемдігі мен сурет-бояуына қылаудай да залал тигізбей, әсер-сезімін еш төмендетпей, бірақ ойлау, пайымдау, саралау, қабылдау қабілеті әлі толық қалыптасып үлгермеген жас жет— кіншектердің таным— түсінігіне лайықтап, қара сөзбен әсерлі баяндап шыққан. Шығарманың тілі де тартымды, ұғынықты, қарапайым.
«Алпамыс батыр» жырының қара сөзбен баяндалып, көркем безендірілген бұл нұсқасы жас ұрпақтың ойын ұштап, қиялын қанаттандыратын кезекті рухани олжасы боларына күмән жоқ.

Оспанхан Әубәкіров — жазушы, ақын, қазақ сатирасының классигі. Балаларға арналған өлең-жыр, ертегі, пьеса жазған. Ең алғашқы кітабы «Қоңырау» деген атпен 1960 жылы жарық көрген. Мұнан соң «Бытпылдақ», «Солақай», «Жасыратын не бар», «Күлкіңіз келе ме?», «Сүзеген сөз», «Сиқыр», «Ымды білесіз бе?», т.б. әңгімелер жинағы бар.
«Қағаз қалпақ» кітабы үшін Жазушылар одағының сыйлығын алған. Бұл жинаққа қаламгердің өлеңдері, ертегісі және жаңылтпаштар мен жұмбақтары кірді. Әзіл-мысқылға бай шығармаларынан балалар жақсы мен жаманның арасын ажыратып, сөздік қорын молайтады. Олардың игі істерге құлшынысын арттырып, ізгілікке баулиды.

«Аңыздың ақыры» — Әбіш Кекілбаевтың қалың қауымға мәшһүр романы. Аты айтып тұрғандай, роман аңыз желісі бойынша жазылған. Жазушы негізгі кейіпкерлер — Әмірші, Кіші ханым, Шебер образын
олардың ойы мен іс-әрекеті арқылы сомдап, қазақ әдебиетінде психологизмнің озық үлгісін жасаған.
Романда кейіпкерлерді байланыстырып тұрған мұнара төңірегіндегі оқиғалар баяндалып, тектілік, адалдық, сүйіспеншілік пен шынайылық сынды қасиеттер айшықты суреттеледі.
Кітап көпшілік оқырман қауымға арналған.

Алан Александр Милнның «Винни-Пух және бәрі-бәрі-бәрі» ертегісі — күлкілі қонжық пен оның достары туралы хикая. Кристофер Робин, балды жақсы көретін қонжық Винни-Пух, ұялшақ және қарапайым торай Талпақ танау, тәкаппар Қоян, қайғылы есек Иа-Иа, ақылды Үкі қызықты оқиғаларға тап болады. Виннидің бал алуға тырысқан оқиғасы балаларды сақтық пен ұқыптылыққа үйретсе, Үкінің қателіктерін көріп, сауатты болудың маңызды екенін түсінесіз. Иа-Ианың туған күніне куә болған соң, жақын адамдарыңыздың туған күніне сыйлық таңдауда мұқият боласыз. Кітап кез келген жастағы балаларға арналған.

Әлемге әйгілі жазушы Айн Рэндтің «Атлант сілкінді» романы үш кітаптан тұрады. Бұл — экономика, саясат, философия және жалпы қоғам туралы дүниетанымды өзгертетін әлеуметтік-психологиялық туынды. Роман адам өмірінің мәні мен кәсіпкерліктің әлеуметтік маңызы туралы мәселені арқау еткен. Бірінші кітапта танымал кәсіпкерлердің мемлекеттік шенеуніктердің кедергісіне тап болған шырғалаң оқиғасы баяндалады. Жеке бизнес саласы мен экономика дағдарысқа ұшырап, қаржы жүйесі мен өнеркәсіп құлдырады. Елдегі бірқатар кәсіпкерлер мен атақты адамдар жұмбақ жағдайда жоғала бастады. Романның басты кейіпкерлері — ірі кәсіпкер, металлургия зауыттарының иесі Хэнк Риарден мен теміржол компаниясының вице-президенті Дагни Таггерт тығырықтан шығудың жолын қарастырып, өз құндылықтарын ұстанады. «Джон Голт деген кім?» — романның өне бойында кейіпкерлермен қоса оқырмандар да осы сұраққа жауап іздейді. Бұл кітап жастарға құндылықтарды қастерлеуді үйретеді, қажырлы еңбек пен ақыл-ой қабілетінің арқасында адамның өз мақсатына жетпей қоймайтынын меңзейді.

Ерік-жігер — біздің физикалық және психологиялық саулығымызға, қаржылық жағдайымызға, өзгелермен қарым-қатынасымызға тікелей әсер ететін фактор. Ерік-жігеріміздің әлсіздігінен шаруамызды ертеңге қалдырамыз, қаламаған тәттімізді жеп өкінеміз, артық ақша жұмсап қоямыз. Бұлай мезеттік ләззатқа бола өзімізден жеңілуді қалай тоқтатуға болады? Ерік-жігерді шыңдаудың жолы бар ма? Психолог-профессор Келли Макгонигал 10 жыл бойы ерік-жігер бойынша ашық курс жүргізді. Сондағы студенттердің нәтижесімен бөлісе отырып, өзімізге ұнамайтын әдеттен біржола құтылудың, салауатты өмір салтын ұстанудың, маңызды істі ертеңге қалдырмаудың, қарыздан құтылудың нақты қадамдарын ұсынады. Кітап көпшілік оқырман қауымға арналған.

Әйгілі жазушы Айн Рэндтің «Атлант сілкінді» романы үш кітаптан тұрады. Бұл — экономика, саясат, философия және жалпы қоғам туралы дүниетанымды өзгертетін әлеуметтік-психологиялық туынды. Үшінші кітаптың сюжеті де қаржылық және саяси шиеленістерге құрылған. Мұнда алдыңғы бөлімдерде қойылатын сауалдың сыры ашылады: Джон Голт жарқырай көрінеді. Ірі кәсіпорын иелерінің бірінен соң бірі жоғалып кетуінің артында Джон Голт тұрғаны белгілі болады. Ақиқатына жүгінсек, әр адамның жаратылысынан-ақ өз мақсаты бар, ол өзі үшін өмір сүреді, ал өз бақытына жету — оның ең жоғары адамгершілік мұраты. Осы тұрғыда ғажайып өнертапқыш Джон Голттың саналы эгоизмге негізделген адамгершілік қағидаты бірауыз сөзбен түйінделеді: «Мен ешқашан басқа адам үшін өмір сүрмеймін және ешқашан басқа адамды мен үшін өмір сүруге мәжбүрлемеймін». Сөйтіп, оқырманды тағы да өз «меніне» оралтады. Кәсіпкерліктің еркін қанат жаюына шектеу қойып, аяғын тұсаулап отырған мемлекеттік шенеуніктердің әрекеті ел экономикасының күйреуіне алып келді. Міне, осы бір қиын-қыстау шақта Атлант сияқты алыптардың жұлдыздай жарқырайтын кезеңі туды.

Жазушы Кристин Лёненстің «Құрсаулы аспан» романы Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі гитлерлік Германияның тыныс тіршілігін баяндайды. Шығармада нацистік идеологияның балалар санасына қалай ықпал еткені көрініс тапқан. Оқиға желісі бойынша, нацистер ұйымдастырған Гитлерюгенд жастар қозғалысының мүшесі Йоханнес соғыс кезінде ауыр жарақат алып бір қолынан айырылады. Соғысқа жарамсыз күйінде үйіне оралуға мәжбүр болған ол ата анасының үйде еврей қызын жасырын ұстап отырғанын біледі. Гитлердің саясатын қолдап, өзін нацист деп есептейтін Йоханнес не істерін білмей басы қатады. Тіпті ата анасын билікке тапсыруды да ойлайды. Алайда Эльзамен танысқаннан кейін қызға сүйіспеншілігі артып, сезімнің алдында дәрменсіз күйге түседі. Қыздың аман қалуы енді тікелей өзіне байланысты. Не істеу керек? Кітап көпшілік оқырман қауымға арналған.