👍Ұсынамын
1 Ұнайды
Кіру не тіркелу пікір қалдыру үшін
«Ұлттың оянуы. Финляндия қалай дамыған елге айналды?» кітабына пікір
Бұл кітапты оқығанда менде өте жақсы әсер қалды. Осы кітап арқылы Финляндиямен жақынырақ таныстым десем болады. Бұған дейін Финляндияны тек дамыған ел ретінде білетінмін. Тіпті өзіме олардың киімдері ұнайтын, сапасы өте жақсы деп ойлайтынмын. Бірақ кітапты оқығаннан кейін сол сапаның, дамудың артында қандай еңбек пен тарих тұрғанын түсіндім. Маған әсіресе Снелманның «біздің елде қазба байлықтар болмаса да, бүкіл әлем Финляндияны тануы керек» деген ойы әсер етті. Ол елде өндіріс ашып, халықты білімге, еңбекке және елін ойлауға шақырды. Бір адамның өз халқына деген сенімі мен еңбегі қаншалықты үлкен өзгеріске себеп бола алатынын осы кітаптан түсіндім.
Кітапта Финляндияның бұрын Швецияға бағынышты болғаны, кейін Ресей империясының құрамында болғаны және сол кезеңдердегі фин халқының жағдайы баяндалады. Финдер үшін шведтер басқарған кезеңдердің қиын болғанын көреміз. Себебі білімді болмаса да, тек швед болғаны үшін жоғары лауазымдарға ие болған адамдар көп болды. Ал Снелман халықтың сауатты, білімді болғанын және өз елін өз халқы басқарғанын қалады. Оның ойынша, елдің болашағы ең алдымен білімді ұрпаққа байланысты болды. Сондықтан ол халықтың көзін ашуға, білім алуға, еңбек етуге және өз еліне пайда келтіруге үндеді.
Менің түсінгенім бойынша, Финляндияның бірден дамып кетпеуінің басты себептерінің бірі — ұзақ уақыт бойы басқа мемлекеттердің ықпалында болуы және халықтың сауатсыздығы еді. Халық өз құқықтарын толық білмеді, елдің болашағына әсер ете алатынын түсінбеді. Бірақ білім арқылы адамдардың көзқарасы өзгерді. Білімге мән берілген сайын халықтың санасы да өсті. Ал халық өзгерсе, мемлекет те өзгереді. Себебі мемлекетті құрайтын да — адамдар. Әр адам өз елін ойлап, қолынан келгенше үлес қосса, бұл елдің дамуына әсер етеді. Автор осы ойды халыққа жеткізе білді деп ойлаймын. Үндістанды Ганди, Түркияны Ататүрік қалай өзгерткен болса, Финляндия үшін де Снелманның орны ерекше болғанын байқадым.
Кітаптағы маған ең қатты әсер еткен бөлімдердің бірі — Карокеп туралы бөлім. Себебі ол қылмыс жасаған адам бола тұра, кейін өмірін мүлде өзгертіп, үш баласын шетелге жіберіп, білім алдыртып, елге қызмет етуге бағыттайды. Оның өзі де мүлде басқа адамға айналады. Осы оқиғаны оқығанда мен адам өмірінің кез келген уақытында өзін өзгерте алатынын түсіндім. Адам бұрын қандай болғанына қарамастан, дұрыс жолды таңдап, қоғамға пайдасы тиетін адам бола алады. Осы сияқты адамдар Қазақстанда да көп болса екен деп ойладым.
Кітапты оқи отырып, көп нәрсені ұқтым. Ең бастысы — барлығы өзімізден басталатынын түсіндім. Елдің дамуын тек биліктен немесе басқа адамдардан күтіп отыруға болмайды. Әр адам өзінен бастауы керек. Ұлтына жаны ашып, еліне пайдасын тигізуге тырысуы қажет. Әсіресе бала тәрбиесіне тал бесіктен бастап мән беру маңызды деп ойлаймын. Себебі бүгінгі бала — ертеңгі елдің азаматы. Біз ата-бабамыздан қалған тілді, салт-дәстүрді, ұлттық құндылықтарды сақтап, оны келесі ұрпаққа жеткізуіміз керек. Сонымен бірге басқа елдің жақсы тәжірибесін үйренгенімізбен, өз ұлттық болмысымызды жоғалтпауымыз қажет.
Мен үшін бұл кітаптың басты құндылығы — еліңді сүюдің сөзбен ғана емес, іспен көрсетілетінін түсіндіруі. Өз еліне қызмет ету үшін міндетті түрде үлкен қызметте отыру шарт емес. Әр адам өз ісін адал атқарып, баласына дұрыс тәрбие беріп, білім алып, еліне пайдасын тигізсе, бұл да мемлекетке қосқан үлесі деп ойлаймын.
Бұл кітапты оқи отырып, «елді өзгерту үшін алдымен өзіңді өзгерту керек» деген қорытындыға келдім. Ұлт болып сақталу үшін ең алдымен тілімізді, салт-дәстүрімізді және ұлттық тәрбиемізді мықты ұстанып, оны ұрпаққа аманат етуіміз керек. Сондықтан бұл кітап мені тек Финляндияның тарихымен таныстырып қана қоймай, өз елімнің болашағы туралы да ойландырды.