Алла сендерге азап жіберіп не қылсын?!
Сендер (Аллаға) шүкіршілік білдіріп, иман келтірсеңдер, Алла сендерді азаптап қайтеді? Алла (Өзіне шүкіршілік еткендердің қарымын еселеп қайтарып), қисапсыз нығметке, мол сауапқа бөлеуші, һәм (барлық нәрсені, құлдарының жай-күйін жақсы білетін) шексіз ілім иесі»28.
Мұсылмандар бір ғана нәрседен қорқады: ол – Алланың махаббатынан мақұрым қалу. Бұл Құран терминінде «хашиятун» деп аталған. Сол үшін құлшылықты жақсы көріп жасауға, сүйіспеншілік танытып иман етуге шақырады.
Қанаты сынған құс қанша талпынса да көтеріле алмай, көтерілсе де ұзай алмай құлайтыны секілді, Құдайын танымаған, соның кесірінен жаратылыстың мақсатын білмеген адам да күндердің күні құлайтыны анық. Мұндай адамдар өздерінің әрі өзгенің өмірін зынданға айналдырады.
Егер, Алланы дұрыс танысақ, тап басып түсінсек, бүкіл проблемалар шешіледі. Себебі өмір – Аллаға иман келтірмей-ақ көтере салатын жүк емес, өмір – өте ауыр нәрсе. Міне, осындай ауыр жүкті арқалаған адам баласының «Алла» деп ғұмыр кешуі, «Раббым» деп тілек тілеуі өмірдің мән-мағынасын аша түспек.
«Истиғаза» – тілді тазалау
Дана кісілер истиғаза жайлы былай деген екен: «Құран қырағат етер кезде міндетті түрде истиғаза айту керек. Себебі пенде баласы өтірік айтумен, ғайбат етумен, өсек-аяңға қосылуымен тілін кірлетеді. Сондықтан Алла Тағала құлына истиғаза арқылы тілін тазалауды бұйырған. Себебі кіршіксіз уахи тап-таза тілге ғана жарасады»3.
3 Фахруддин Рази «Мәфәтихул Ғайб» 1/102
«Истиғаза» – Аллаға уәде беру
Истиғаза жасаған мұсылман мен Хақ Тағаланың арасында бейне бір мынадай сұхбат жүргендей болады: «Уа, құлым! Шайтанның атасы Ібіліс менің алдымда құрдай жорғалап періштелер секілді құлшылық ететін. Бабаң Адамға сәжде жасауға бұйырғанымда, тәкаппарланып маған қызмет қылудан бас тартты. Ол әлі күнге дейін адамзатқа деген кегін арқалап арандатумен келе жатса да, неліктен сен оны жақсы көресің?! Ол сенің жақсылыққа деген ниетіңнің барлығын күл-талқан етуге құмбыл, сен болсаң оның мақсатына көмек қолын созасың. Мұндай соқтықпалы соқпақтан қашу үшін истиғаза жаса!» – деген Жаратушыға пенде: «Ләббәйкә, Алла! Мен шайтанның жолынан алыспын, дұшпаныма дос сынды қарым-қатынас жасаудан аулақпын! Өзіңнің панаңа, қамқорлығыңа сиынамын!» деп жауап қатады.
Қырағат, тәуил, тәртил жайлы толық мағлұматты «Құран туралы жүз бір сұрақ» атты кітабымыздан оқи аласыз.
«Истиғаза – өз-өзін таныған құлдың ісі
Негізінде адам өте әлсіз жаратылыс. Ол осы әлсіздікті түсінген кезде өзіне пана болатын ұлы күшті іздейді. Міне, біз сол күшті тауып, соның панасына кіруге ұмтылған адамның қам-қарекетін «истиғаза» дейміз. Истиғаза – қандай қабілет тұрғысынан болса да адамның өзінің әлжуаз екендігін, «Құдайсыз қурай да сындыра алмайтынын» мойындауы. Осындай әлсіздігін, кемшілікке толы жаратылыс екенін мойындаған жан, міндетті түрде кемшілік атаулыдан ада, мәңгі Құдіретті Құдайды паналайды. Бұрынғылардан қалған мынадай сөз бар: «Кім өзін таныса, Раббысын да таниды».
«Өнерге әркімнің-ақ бар таласы» деген сөзді ескерсек, әрбір жан қоғамға пайдасын тигізетін, ел ардақтайтын жақсы адам болуды армандайды. Дегенмен «Сонда да солардың бар таңдамасы» дегендей мұндай арманды арқалағандардың азы ғана арманын шындыққа айналдырып жатқанына куә боламыз.
Жақсы іске қадам жасау тек қана шайтанның жолынан қашу арқылы ғана жүзеге асады. Себебі жамандыққа белшесінен батып жүрген адамнан жақсылық тууы мүмкін емес. Өйткені күнә – рухқа артылған ауыр жүк. «Өнерге әркімнің-ақ бар таласы»