делінген (Бұхари, риқақ 28; Мүслим, жәнна 1).
15 Адам баласы үшін нәпсісі қаламаса да, Алланың бұйрықтарына бойсұну, сондай-ақ, нәпсіге жағымды болса да, Алланың тыйғандарынан бойды аулақ ұстау тозақтан құтылып, жаннатқа кірудің бірден-бір жолы.
- 52 -
عَنِ ابْنِ مَسْعُودٍ رَضِىَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: صَلَّيْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْلَةً، فَأَطَالَ الْقِيَامَ حَتّٰى هَمَمْتُ بِأَمْرِ سَوْءٍ قِيلَ وَمَا هَمَمْتَ بِهِ قَالَ هَمَمْتُ أَنْ أَجْلِسَ وَأَدَعَهُ.
Ибн Масғуд (р.а.):
«Бір жолы түнде Пайғамбарымызға (саллаллаһу аләйһи уә сәлләм) ұйып, тәһәжжуд намазын оқыдым. Оның қиямда ұзақ тұрғаны соншалық — тағы біршама уақыт созар болса, шыдамым таусылып, әлдеқандай бір жаман іс істемекші болдым», – деді. Қасындағылар одан: «Не істейін деп едіңіз?» – деп сұрағанда, ол: «Отыра кетіп, (намазымды үзіп) Алла елшісінің (саллаллаһу аләйһи уә сәлләм) өзін жеке қалдыруды ұйғарған едім», – деп жауап берді. (Бұхари, тәһәжжуд 9; Мүслим, салатүл-мусафирин 204).
- 53 -
عَنْ أَنَسٍ رَضِىَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ رَسُولِ اللّٰهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «يَتْبَعُ الْمَيِّتَ ثَلَاثَةٌ: أَهْلُهُ وَمَالُهُ وَعَمَلُهُ، فَيَرْجِعُ اثْنَانِ وَيَبْقٰى وَاحِدٌ، يَرْجِعُ أَهْلُهُ وَمَالُهُ وَيَبْقٰى عَمَلُهُ»
Әнәстен (р.а.) жеткен хадисте:
«Алла елшісі (саллаллаһу аләйһи уә сәлләм): «Қабірге дейін мәйіттің соңынан үш нәрсе еріп барады: Жақындары, дүние-мүлкі және (жақсы-жаман) істері. Бұлардың екеуі кері қайтып, біреуі өзімен бірге қалады. Жақындары мен дүние-мүлкі оны тастап кері қайтады да, (жақсы-жаман) істері онымен бірге қалады», – деп айтты» – делінген (Бұхари, риқақ 42; Мүслим, зуһд 5).
- 54 -
عَنِ ابْنِ مَسْعُودٍ رَضِىَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «اَلْجَنَّةُ أَقْرَبُ إِلٰى أَحَدِكُمْ مِنْ شِرَاكِ نَعْلِهِ وَالنَّارُ مِثْلُ ذٰلِكَ»
Ибн Масғудтан (р.а.) жеткен хадисте:
«Пайғамбарымыз (саллаллаһу аләйһи уә сәлләм): «Жұмақ сендерге аяқ-киімдеріңнің бауынан да жақын. Тозақ та сол сияқты жақын», – деп айтты», – деген (Бұхари, риқақ 29).
Түсініктеме: Яғни, ажал пендеге қалай жақын болса, жұмақ пен тозақ та сондай жақын. Адам баласы иман, ниет, игі істер мен құлшылық арқылы жұмаққа барар жолға түсетіні секілді, тойымсыз нәпсінің қалаулары мен тән құмарлықтарының соңында кету арқылы да тозаққа кіруге лайық болады. Һәм адам баласы қандай ісімен жұмаққа немесе қай ісімен тозаққа кіретінінен бейхабар, сондықтан пенде мен жұмақтың немесе тозақтың арасында оның ажал сәті соққанда, қандай жағдайда немесе қандай іс үстінде дүниеден озғандығы тұрады. Осыған байланысты Пайғамбарымыздың (саллаллаһу аләйһи уә сәлләм): «Адам баласы қандай іс үстінде көз жұмса, сондай жағдайда қайта тіріледі», – деп айтқаны да бар.
- 55 -
عَنْ أَبِي فِرَاسٍ رَبِيعَةَ بْنِ كَعْبٍ اَلْأَسْلَمِيِّ خَادِمِ رَسُولِ اللّٰهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمِنْ أَهْلِ الصُّفَّةِ رَضِىَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: كُنْتُ أَبِيتُ مَعَ رَسُولِ اللّٰهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَآتِيهِ بِوَضُوئِهِ وَحَاجَتِهِ فَقَالَ: «سَلْنيِ» فَقُلْتُ: أَسْأَلُكَ مُرَافَقَتَكَ فِي الْجَنَّةِ. فَقَالَ: «أَوَ غَيْرَ ذٰلِكَ؟» قُلْتُ: هُوَ ذَاكَ. قَالَ: «فَأَعِنِّي عَلٰى نَفْسِكَ بِكَثْرَةِ السُّجُودِ»
Алла елшісінің (саллаллаһу аләйһи уә сәлләм) қызметшісі, әрі Суффа тұрғындарының бірі болған Әбу Фирас Рабиға ибн Ка’б әл-Әсләми (р.а.): «Әдетте, мен түнімен Алла елшісінің (саллаллаһу аләйһи уә сәлләм) қасында болып, оған дәрет суын жеткізіп, басқа да шаруаларына қолқабыс ететін едім. Бірде ол маған: «Менен (қалағаныңды) сұра», – деді. Мен: «Жаннатта сізбен бірге болуды қалаймын», – дедім. Алла елшісі (саллаллаһу аләйһи уә сәлләм): «Одан басқа қалауың жоқ па?» – деді. Мен: «Жалғыз қалауым – сол», – дедім. Сонда ол: «Олай болса, көп намаз оқып, өзің үшін маған жәрдем ет», – деп айтты», – деген (Мүслим, саләт 226).
Хадистер жинағы (Риядус-салихин)
·
Имам Нәуәуи