Ислам діні түсінігіне сәйкес кіші күнәлар жиыла келе бес себептен үлкен күнәға айналып кетеді:
1. Кіші күнәларға немқұрайлы қарау, оған еш маңыз бөлмеу және оның жауапкершілігін менсінбеу;
2. Кіші күнәларды әрдайым үлкен күнәлармен салыстырып қарау. Оның дәрежесінің төмендігіне масаттану;
3. Істеген күнәсі арқылы өзгелерге мақтану;
4. Өзге жұрт өзіне үлгі тұтатын үлкен бір ғұламаның істеген кішкене күнәсі, бұл күнәнің дәрежесін көтеріп жібереді.
Күнә жайлы айтқанда біздің бірінші кезекте білуіміз қажет нәрсе: Алла Тағала тыйым салған істерге жоламау, кішкене және үлкен күнәларға байланысты Аллаға сиыну, Құранда көрсетілген күнәларды күнә ретінде есептеу және күнәні елемеуден мейлінше аулақ болу. Сондай-ақ Расулалланың «Тәубе етіп, кешірім тілесе, үлкен күнә «үлкен» күнә болмайды, ал елемей жасауды жалғастыра түссең, кіші күнә «кіші» болудан қалады»119 деген хадисі де бізге көп нәрсені аңғартып тұрғандай
Расында, Алла өзіне тиісінше тағзым ететін һәм қарсы келмейтін тақуа құлдарынан ғана қабыл алады»97.
Мұсылман адамның өмір сүрудегі басты ниеті мен мақсатына қысқаша тоқталар болсақ. Ол – рухани және жауапкершілігі жағынан ең мәртебелі әрі қабілетті болып жаратылған адамның өз әлсіздігін, кемшіліктерін, мұқтаждығын сезініп, Жаратушы Алланың құзырында тұрып, ұлылығын мойындау. Нәпсіні тәрбиелеп, құлшылық міндетін орындап, болашақ ұрпақтың һидаяты жолында аянбай еңбек қылу. Айналамыздағылар мен мемлекеттің тыныштығы үшін жанқиярлық таныту. Қолда бар материалдық-рухани мүмкіншіліктерін арттырып, сол арқылы дүниелік әрі ақыреттік бақытқа жол жеткізе білу.
Өмір сүрудің мақсаты – дінге, иманға, Құранға қызмет қылу. Бұл мақсат жүзеге аспаса, өмір сүрудің не керегі бар?! Сағд ибн Мұғаз (р.а.) жан тапсырмас бұрын, қан-тер ішінде жатып, былай жалбарынған: «Уа, Алла Тағалам. Бұдан былай меккелік мүшріктер Расулаллаға қайта соғыс ашатын болса, жанымды ала көрме. Себебі елшіңе қаскөйлік жасап, өтірікші қылып, Меккеден қуған қауыммен соғысудан ләззат алғанымдай, басқа ештеңеден ләззат алған емеспін. Ал арадағы соғыс-жанжал осымен аяқталса (бейбітшілік орнаса), мені шейіттік мәртебеге жеткізіп, осы бір халіммен жан тапсыруымды нәсіп ет!»96
Мұсылман ең жақынынан бастап, алыс туыстарына дейін және айналасындағылардан жауапты. Бәлкім, әрқайсысының ісін жөндей алмаспыз, бірақ кем дегенде күнәларына қолдау көрсетпеуіміз тиіс.
Құранда Алла Тағала Жәбірейілді мутағ (өзіне қалтқысыз бағынатын) және әмин (сенімді) деген қасиеттермен дәріптейді72.
Турашылдықтан таймай, харамға бой алдырмай, халалды қанағат тұту керек. Адамның ішінде кез келген сәтте, кез келген істе күнәдан тыйып отыратын ескертуші болуы керек. Яғни, Алланың кез келген сәтте көріп бақылап тұрғанын, жазушы періштелер, жәһаннам, мәңгі азапты ойында ұстаған жан өзіне жүктелген міндетті толық атқарады.
Турашылдыққа
Өзінен өмірлік кеңес сұраған кісіге Пайғамбарымыз: «Аллаға иман еттім деген соң, турашылдықтан айныма!» – деген
Әуелі өзіне одан кейін өзгелерге пайдасын тигізгісі келетін жан өз-өзін қолға алып, бойдағы кем тұстарын толықтырып, іліммен шұғылданып, сол үйренгенімен амал етуге тырысу керек. Бұны іске асыра білу үшін адамға бірінші таза ниет керек, содан кейін оған толыққанды берілу керек. Себебі бұл екеуінсіз жақсы нәтижеге қол жеткізу әсте мүмкін емес
Турашылдық – адамдардың қолдауы болмаса да, жетістікке жете алмаса да, нәтиже болмай ұзақ уақыт өтсе де, өзінің ұстанымында яғни турашылдықта табанды
Расулалла (с.а.с.): «Маған мына алты нәрсе туралы кепілдік беріңдер, мен де сендерге жәннатқа кіруге кепілдік берейін:
· Сөйлегенде шындықты айтыңдар;
· Уәдеде тұрыңдар;
· Аманатқа қиянат жасамаңдар;
· Арларыңды қорғаңдар (ұятты мүшелеріңе ие болыңдар);
· Қарауға тыйым салынған дүниелерге қарамаңдар
· Неден тыйылған болсаңдар, содан аулақ жүріңдер!»78 – деді