Рухани тұрғыдан биіктеп, Аллаға жақын болғысы келетін адам мына үш мәселеге назар аударуы керек: аз тамақтану, аз ұйықтау және аз сөйлеу
2 Ұнайды
Жолдасының арқасында тұрған шаянды көрген адам оған күлмейді
Бір адамның сыртынан сөйлеудің ғайбат болуы үшін ол адамның таныс кісі болуы керек. Танымайтын адам туралы айту ғайбат емес, бірақ сонда да айтпаған дұрыс. Пайғамбарымыз (саллаллаһу аләйһи уә сәлләм) біреудің жағымсыз қылығын көрген кезінде оның атын атап айтпастан «Кей кісілерге не болған, былай да былай істеді?» деп жалпылама сөздер қолданған
Кәміл мүміннің айтулы ерекшелігінің бірі – оның үнсіз ойлануында, даналық сөздер айтуында. Ол үнсіз тұрғанда мәнді, пайымды нәрселерді ойласа, сөйлеген кезде даналық сөздерді айтады. Кімге осындай игілік берілген болса, оған үлкен ізгілік берілген деген сөз. Мұндай қасиет әрбір жанға нәсіп бола бермейді.
Егер сөйлеу арқылы ақиқат орнайтын болса, ол жерде сөйлеу – уәжіп, үндемеу – күнә.
Бір риуаят бойынша Дәуіт (аләйһис-сәлам) әзірет Лұқманнан бір қой сойып, ең жақсы жерінен екі кесек ет әкелуін сұрайды. Әзірет Лұқман малдың тілі мен жүрегін алып келеді. Содан кейін малдың ең жаман жерінен екі кесек ет әкелуін сұрайды. Әзірет Лұқман тағы да тіл мен жүректі алып келеді. Әзірет Дәуіт мұның себебін сұрағанда Лұқман (аләйһис-сәлам) былай деген: «Бұл екеуі жақсы болса, бұлардан артық ештеңе жоқ. Бұл екеуі бұзылса, бұлардан жаман ештеңе жоқ».
Алла расулы: «Жүрегі түзелмейінше, құлдың иманы дұрыс болмайды. Тілі түзелмейінше, жүрегі дұрыс болмайды»
Алла расулы: «Кімде-кім маған екі жағы арасындағы тілі мен екі бұты арасындағы мүшесін қорғауға уәде берсе, мен оған жұмақты уәде етемін»12 және «Алла кімді екі жағы мен екі бұты арасындағының жамандығынан сақтаса, ол адам жұмаққа барады»13 деген. Мүміндер бұл мәселеде осы айтылғанды орындайтын болса, Пайғамбарымыз махшар күні оларға көмектесіп, қолдарынан ұстап, Алланың рұқсатымен оларды жұмаққа ертіп апарады.
Тілді жаман сөз айтудан сақтау – Аллаға ең ұнамды істердің бірі. Алла тілін түзеп, жөн сөз сөйлейтін адамға рақымдылықпен қарайды
Пайғамбарымыз бұл ақиқат туралы мына жайттарды ескерткен: «Құл Алла қалайтын бір сөзді айтады, бірақ сол арқылы Алланың разылығын алатынын еш ойламайды. Алайда Алла сол сөзі үшін оған қиямет күніне дейін разы болады»6 және «Пенде өзі мән бермей айтқан Раббысына ұнамды бір сөзі үшін Алла оның дәрежесін көтереді»7 деген және айтқан сөзінің қайда барып тиетінін ойламайтын адамдарға «Пенде Алланың азабын керек ететіндей бір сөз айтады, бірақ ол сөздің Алланың азабына ұшырататынын ойламайды. Алайда Алла ол адамды айтқан жаман сөзі үшін қияметке дейін азаптайды»8, «Пенде ойланбастан бір сөз айтып салады, сол себепті тозақтың шығыс пен батысы арасынан да ұзақ бір жеріне түсіп кетеді»9 және «...Пенде мән бермей Алланың ашуын келтіретін бір нәрсе айтқаны үшін Алла оны тозақтық етеді»10 Бұдан шығатын қорытынды, адам аузынан шығатын сөздерді әуелі іштей таразылап алуы керек.