Go‘zalim, bevafo gulistonim
Bog‘ umrimda toza rayhonim,
G‘amu qayg‘ularim hujumindan
Sen eding mehribon nigahbonim.
Meni behuda tashlading-ketding,
Nega o‘ldirmading-da tark etding.
Kel, gulim, kel, ayoqingg‘a yiqilay,
Bir zamon qo‘y: to‘lib-toshib yig‘lay.
Qo‘y, bir oz qo‘yki, xoki poyingni
Surmadek yoshli ko‘zuma suray.
Ketma, tur, tingla arzi holimni,
Arz etay holi purmalolimni.
Qani ul damki, sen eding yorim,
Munisim, hamdamim, madadkorim.
Sening og‘ushi iltifotingda
Rohat etmishdi jismi bemorim.
Meni behuda tashlading-ketding,
Nega o‘ldirmading-da tark etding.
Kel, ayoqingg‘a qon bo‘lub to‘kulay,
Bir nafas dard-hajrdan qutulay.
Kel, go‘zal dilbarim, kel, sochingni
Bir taray, bir o‘pay-da, so‘ngra...
Meni behuda tashlading-ketding,
Nega o‘ldirmading-da tark etding.
MENING KECHAM
Kech bo‘ldi, tinib bitdi tovushlar,
so‘ndi butun uylarda chirog‘lar,
tebranmadi yer uzra oyog‘lar,
zulmat yana har yon oqa qoldi.
Tolpinmadi, sayrashmadi qushlar,
jimjitkina inga kirdi,
boshini soldi keyinga,
so‘lg‘un qanoti ostig‘a oldi.
O‘chmoq, yashamoq qayg‘ulariga
«chiq» deb o‘zini uyqug‘a soldi,
har dardi yo‘qoldi.
Ko‘klar sari chaqqon ko‘tarilgan
tog‘ gavdali uylar,
qo‘nuqlar,
saroylar
ayrildi butun dabdabasindan,
bnr qop-qora haykal tusnn oldi.
Kunduz sakiz-o‘n yoqqa yugurgan,
chopgan,
yiqilishg‘an,
yana turgan,
o‘ng, so‘l uni tepkan, buni...
inson-da yotib uyqug‘a toldi!
So‘lg‘un, qora, turg‘un dema. Ko‘rdim
mungli kechaning mungli chog‘inda,
ko‘b mungli uyimning qirog‘inda
yolg‘uz iki narsa yondosh-da:
biri sham’im,
biri...
ko‘nglim!
Boshqa hama tinch, jim,
o‘chlab uzonishda.
Shunday kechalarni sevaman men,
bunda yugurish yo‘q,
so‘rg‘ilush yo‘q.
Yurmoq-da, oldamoq-da ko‘rulmas;
yolg‘uz ko‘runish,
soxta kulish yo‘q.
Yov shakli ko‘zimdan
Ko‘b uzoqda.
Do‘stlar esa undan-da yiroqda.
Shunday kechadan o‘rgulaman men!
So‘lg‘un, qora, turg‘un dema. Ko‘rdim
mungli kechaning mungli chog‘inda,
ko‘b mungli uyimning qirog‘inda
yolg‘uz iki narsa yondosh-da:
biri sham’im,
biri...
ko‘nglim!
Boshqa hama tinch, jim,
o‘chlab uzonishda.
Shunday kechalarni sevaman men,
bunda yugurish yo‘q,
so‘rg‘ilush yo‘q.
Yurmoq-da, oldamoq-da ko‘rulmas;
yolg‘uz ko‘runish,
soxta kulish yo‘q.
Yov shakli ko‘zimdan
Ko‘b uzoqda.
Do‘stlar esa undan-da yiroqda.
Shunday kechadan o‘rgulaman men!
So‘lg‘un, qora, turg‘un dema. Ko‘rdim
mungli kechaning mungli chog‘inda,
ko‘b mungli uyimning qirog‘inda
yolg‘uz iki narsa yondosh-da:
biri sham’im,
biri...
ko‘nglim!
Boshqa hama tinch, jim,
O‘QITG‘UVCHILAR YURTIGA
Orqadoshlar, to‘planaylik jahlning uyin yiqqali
El ko‘zin olg‘an qorong‘u pardalarni yirtkali.
Biz erurmiz ma’rifat arslonlari, ilm erlari,
To‘planaylik, turk elig‘a to‘g‘ri yo‘llar ochqali.
Ellari mahvdan qutqaran ilm erur,
Bizlari ham bu kundan o‘zi qutqarur.
Biz erurmiz elning insonlik qonin qaynatg‘uchi,
Turk arslonin o‘rinsiz uyqudan uyg‘otg‘uchi.
Ma’rifat bayrog‘i ostig‘a yig‘ildik barchamiz —
Kim, bizi otganlara haq yo‘llarin ko‘rsatkuchi...
Ellari mahvdan qutqaran ilm erur,
Bizlari ham bu kundan o‘zi qutqarur.
Haydang, o‘rtoq, qutqaraylik jahldan Turonlari,
Yorutaylik ma’rifat nuri-la Turkistonlari,
Ilm o‘chog‘ida yetishkan er-yigitlar, to‘planing!
Qochiraylik jahl urdusin*, ochaylik onglari...
Ellari mahvdan qutqaran ilm erur,
Bizlari ham bu kundan o‘zi qutqarur.
Biroq bu kun, esizlarkim, bu o‘lka
Har tomondan talanmishdir yo‘lsizcha,
Madaniyat degan g‘arbli olbosti,
Boqing, buning ko‘kragidan o‘q bosdi.
Qush boqish-la qarangiz,
Bunda bu kun nelar bor:
O‘tlar aro yonib turg‘an qishloqlar,
Xirmon bo‘lib yotg‘an gavdalar jonsiz,
Oqmoqdadir qizil qondan ariqlar,
Tinch turg‘anlar talanadir omonsiz.
To‘rt-besh yashar bir bolaning boshini,
Boqing, keskin qilich bilan kesmishlar,
Yig‘labturg‘an onasining bo‘ynig‘a
Bir ip bilan osmishlar!...
Yangigina kelin bo‘lg‘an bir qizning
Ko‘kragini eri bo‘lgan yigitning
Jonsiz yotgan gavdasi uzra qo‘yub
Nayza bilan teshmishlar!...
Xotinlarning pardasi,
Bolalarning yuragi,
Qarilarning gavdasi,
Yirtilgan,
Yorilgan,
Ezilgan!...
Kim bergan,
Bu o‘g‘urli* o‘lkaga buncha o‘tni?
Kim to‘kkan
Bu muqaddas ishga buncha qonni?!
Bilmaysizmi?!
Og‘ir, yuksak, ko‘rkam, haybatli tog‘lar
O‘ngdan,
So‘ldan...
Har yondan
Haq yo‘lida urushg‘uchi askardek,
Yasov tortib, ko‘krak kerib yuksalgan
Ko‘kdan dahi o‘z haqqini istardek.
Qardoshlarim, mana sizga bir o‘lka
Kim, topilmas yer yuzida singari.
Har yonida keng, yam-yashil uchmohlar
Jon suvindan yetishkandir gullari...
O‘GUT
Og‘ir yigit, sening go‘zal, nurli ko‘zingda
Bu millatning saodatin, baxtin o‘qudim.
O‘ylashingda, turishingda hamda o‘zungda
Bu yurt uchun qutulishning borlig‘in ko‘rdim.
Turma — yugur, tinma — tirish, bukilma — yuksal,
Hurkma — kirish, qo‘rqma — yopish, yo‘rilma* — qo‘zg‘al.
Yel yo‘lini to‘sib turgan eski bulutlarni
Yondirib qo‘y, yirtib tashla, barchasin yo‘q et.
Qilolmasang shu ishlarni,
Sening uchun xo‘rlikdir bu...
Yiqil, yo‘qol, ket!
Cho‘kmishdi yer uzra olam to‘sug‘i,
O‘ksuzlik boyqushi qanot qoqardi.
Botuvda qizarib turg‘an bulutdan
Ezilg‘an ko‘nglima motam yog‘ardi.
Haqsizliq shahrining qon hidli yeli
Armonim gulidan bir yaproq uzub,
Bahorsiz cho‘llarga sovurib qo‘ydi.
Ul nozli yaprog‘im so‘lib, sarg‘ayib,
Yo‘qsul qolg‘anlarday har yon yugurdi.
Zolimlar, mazlumlar, zulumlarning-da,
Qayg‘ular, alamlar, o‘lumlarning-da
Bariga uchradi, barchasin ko‘rdi,
O‘z yo‘qotqonin izladi, so‘rdi.
Bir darak topmag‘ach, birdan bir tikildn.
Bor kuchin to‘pladi.
Zolimning taxtini titratgan bir tovush
Qichqirdi:
— Otamning qabrini qay yerga yoshurding?!
Bot so‘yla!...
Kirli toj ko‘b qo‘rqdi botur tovshidan,
Seskanib, titrab... yoshrundi
Bir javob bermasdan.