Баққұсы қонған шаңырақ

Меккеде пұтқа табынушылықтан бас тартып, мұсылман болғандардың саны күн өткен сайын арта түсті. Меккелік мүшріктер бұған ызаланып, мұсылмандықты қабылдағандарға қысым көрсете бастады. Кейде әлімжеттіктің соңы аяусыз зорлық-зомбылыққа да ұласатын. Алайда қанша қинаса да ешбір мұсылман өз сенімінен бас тартпады.

Мүшріктер кей мұсылмандарды шөлдің аптап ыстығында күнге қақтады. Су бермей, таңдайын кептіріп, кейбірін есінен танғанша қамшымен сабайтын.

Мұсылмандар мұндай қорлыққа төзе алмайтындай халге келді. Пайғамбарымыз (саллаллаһу аләйһи уә сәлләм) бауырларының бұл халіне іштей қатты күйзелетін. Үнемі Аллаға дұға етіп, оларды мұншалықты ауыртпалықтан құтқарудың жолдарын іздестіре бастады.

Ақыр соңында сүйікті Пайғамбарымыз мұсылмандардың Мәдинаға көшуін ең оңтайлы шешім деп тапты. Мәдиналық мұсылмандармен де жан-жақты ақылдасты. Олар мұсылман бауырларын асыға күтетіндерін білдірді.

Мұсылмандар үй-жайын, мал-мүлкін, кәсібі мен жиған-тергенін тастап, бірді-екілі топ болып Мәдинаға қарай көше бастады. Олардың жылы орындарынан қозғалып, үдере жолға шығардай жанкештілікке баруын дініміздің көкжиегі кеңейіп, кеңге қанат жаюына байланысты көтерілген көш деп түсіндіруге болар еді.

Мәдиналық мұсылмандар Меккелік бауырларын құшақ жая қарсы алып, қолдағы барын теңдей бөлісіп, ынтымақ пен берекелі өмір бастады. Мұнымен қоса олар Пайғамбарымызды да (саллаллаһу аләйһи уә сәлләм) өз қалаларына шақырды. Алайда Пайғам-барымыз ол үшін Алланың рұқсатын күтті.

Мұсылмандардың бірте-бірте Мәдинаға қарай ойысуы Меккелік мүшріктерді уайымға салды, сондықтан бұның алдын алу мақсатында шұғыл түрде өзара жиналыс ұйымдастырды.

Араларынан бір мүшрік орнынан тұрып:

– Бұл көштің алдын алмай болмайды. Мұхаммедтің айтқанымен жүргендер Мәдинаға орнығып, есін жиған соң, айтпады демеңдер, бір күні сол жақтан күш жинап өзімізге қарсы шығуы мүмкін, – деп өз қорқынышын білдірді.

Жиналысқа қатысып отырған Меккелік мүшрік-тердің бірі оған ақыл қосып:

– Уа, халайық! Мәдинадағы бақуатты, жұртқа сөзі өтімді достарымызға хабар жіберейік! Меккеден көшіп барғандарды қалаларына кіргізбесін, – деді.

Бұл шешім кей кісілерге жақты да. Алайда жиналысқа қатысып отырғандардың басым бөлігі

мұны құп көрмеді. Ұсынысқа қарсы шыққандардың біреуі мынадай уәжін алға тартып:

– Бұл ойдың іске асуы екіталай, өйткені Мәдина қаласында да мұсылмандықты қабылдағандар бар. Көшіп барғандарға солар қамқорлық жасайды екен, – деді.

Әркім әртүрлі пікір айтып, жамырасқан жина-лыстың қызған тұсында өзара сөз тартысқан мүшріктердің ішіндегі ең беделді біреуі орнынан тұрып шарасыз дауыспен:

– Меніңше, Мұхаммедті өлтіруден басқа жол жоқ, – деді, – басшысыз көпшілік қайда барады дейсің, көресіңдер, егер ол жер жастанса, тобы да көп өтпей тарап кетеді.

Соңғы ұсыныс жиналысқа қатысқандардың түгелінің ойынан шықты. Бәрі бірауыздан:

– Дұрыс айтады! Осы уақытқа дейінгі ең оң шешім осы! – деп, тұтас қолдайтындығын білдірді.

Бұл сұмдық ойдың қаныпезер мүшріктерге жаққаны олардың қарқылдасып күлгенінен байқалды. Ендігі кезек осы қанды жоспарды іс жүзіне асыруға келді. Ұзақ талқылау нәтижесінде бір шешімге бекініп, ымыраласып:

– Әйтеуір Мұхаммедтен құтылатын күн бар екен ғой, – деп мәз-мейрам боп тарасты.

Сүйікті Пайғамбарымыз мүшріктердің бұл арам ниетін Жәбірейіл періште арқылы білді. Сол себепті көп кідірмей Меккемен қош айтысқанды жөн көрді. Бұл уақытта Алла тағала да Пайғамбарымыздың Мәдинаға көшуіне рұқсатын берген еді.

Пайғамбарымыз өзінің адал досы хазірет Әбу Бәкірмен сапар барысын келісті. Пайғамбарымыз қасиетті жолға шығу барысында оны өзінің жолсерігі етіп таңдады. Адамзаттың ардақ тұтар тұлғасымен бірге жол жүру ол үшін де асқан бақыт еді. Әбу Бәкір бірнеше күн бұрын жол дайындығын сақадай-сай қылып қойған.

Көп ұзамай ел көзінен тасаланып Мәдинаны бетке алып екеуі жолға шықты. Қаншама күн ыстық шөлді-шөлейтпен жүрді. Мәдинаның да қарасы алыстан мұнартты.

Пайғамбарымыз бен досының Меккеден шығып, Мәдинаға келе жатқандығы жайлы хабар Мәдинаның тұрғындарына тез арада жайылды. Меккеден көшіп келген мұһажирлер де, Мәдиналық мұсылман ансарлар да қуаныштары қойнына сыймай, Пайғамбарымызбен жүздесетін күнді бәрі зарыға күтті.

Мәдинадағы мұсылмандар үшін күн еш өтпей қойғандай, уақыт тоқтап қалғандай сезіліп, баршасына тезірек Пайғамбарымыз бен оның адал досы Әбу Бәкірді көру арман болды.

Халық күн сайын Пайғамбарымыз бен досын қарсы алу үшін күре жолдың бойына топтасатын. Таңертең ерте үйлерінен шығып кететін де, бүгін келіп қалар деген үмітпен күн найза бойы көтерілгенге дейін күтетін. Күннің қызуы артып, шаңқай түс уақытында көлеңкелерді паналайтын.

Халықтың тағы бір тобы ол келгеннен кейінгі орналастыру мен қонақ қылып күтуге дайындықтарын қамдады.

Сүйікті Пайғамбарымыздың Мәдинада түсетін үйі жоқ еді, сондықтан жайғасар мекені әзір болғанша Мәдинадағы бір мұсылманның үйінде тоқтап, дем алғанды жөн көрді. Оны өз шаңырағына орналастырып, қонақжай пейілін танытуға әркім-ақ құмартты.

Әр тұрғын Пайғамбарымыз (саллаллаһу аләйһи уә сәлләм) бәлкім менің үйіме түсіп қалар деген үмітпен, өз үйінің бір бөлмесін барынша тазалап, сәндеп жатты. Ең жұмсақ кілем де сол бөлмеге төселді. Ең мамық төсек те сонда қойылды.

Мәдиналық әрбір мұсылман құтты қонақты өз шаңырағында көргенше асығып, әрі үміттеніп, әрі іштей қобалжып жүрді.

Хазірет Әбу Әйюб әл-Ансари мен әйелі де Пайғамбарымызды (саллаллаһу аләйһи уә сәлләм) ынтыға күткендердің бірі еді. Олардың үйі екі қабаттан тұратын. Үстіңгі қабатты өздері қолданып, астыңғы қабатты қонақтарына беретін. Бұл жолы олар Мәдинаға біржолата көшіп келе жатқан құтты қонақты жоғары қабатқа орналастырғанды жөн санады. Қарапайым тұрса да бөлмені қолдан келгенше айнадай жарқыратып, ең әдемі кілемдерін сол бөлмеге жайды. Көкейлерінде бәлкім, біздің үйге түсер деген үміті оянды.

Әне-міне дегенше қонақтардың келетін уақыты жақындады. Бір күні адамзаттың асыл тәжі – Пайғамбарымыз бен адал досының Мәдинаға жақындағаны естіліп, жұрт жаппай құлағдар болды. Мәдина көшелері мерекені атап өтіп жатқандай шат-шадыман күйге енді. Пайғамбарымыз бен достарының Мәдинаға жетуге қозы көш қана жер қалғанын естігенде, кейбір мұсылмандар аттарын сабалай шауып, жолдан-ақ қарсы алмаққа ұмтылды. Ал қалған мұсылмандар Мәдинаға кіре берістегі жолға көз тікті. Пайғамбарды көрмекке деген қуаныш еңбектеген баладан еңкейген қарияға дейін

Мәдина жұртының жүзі бал-бұл жайнап, таңдаулы киімдерін киіп, салтанаттың сәнін артыруға күш салды. Барлығының көкірегін ерекше күй кернеп, көзінде қуаныш оты лаулап, қай-қайсысы да есімін көп естіп, алайда өзін әлі көрмеген адамзатқа қуаныш сыйлаған Пайғамбарымызды (саллаллаһу аләйһи уә сәлләм) көруге асығып тұрды.

Осы мезет күтіп тұрғандардың бірі:

– Әне, келе жатыр! – деп айғайлап жіберді. Күтіп тұрған қауымның жүрек лүпілі арта түсті.

Бәрі елеңдеп:

– Иә, келе жатыр, – деп, бір-біріне қуана берді.

Бала-шаға да шаттық пен қуаныштан бір орнында тұра алмай секіріп жүр. Жұрттың жанары өзгені ұмытып, Меккеден келгендерге ғана түсті.

Зарыға күткен шақ та жетті. Көптен күтілген қуаныш орнап, Пайғамбарымыз бен достары, қарсы алуға кеткен аттылы, жаяулы жұрт та жамырасып, Мәдинаға кіріп келе жатты.

Сүйікті Пайғамбарымыз өзін күткен халыққа қолын көтеріп сәлем берді:

Мәдиналықтар болса қонақтарды иләһи әуенмен қарсы алып:

– Уа, көптен күтілген құтты қонақтарымыз! Мәдинаға қош келдіңіздер! Аттаған қадамдарыңыз құтты болсын! – деп қол бұлғап мәз-мейрам болды.

Қонақтар халықпен қауышып, халық қонақтармен жақын көрісіп, сағынышын басты. Балалардың да қуанышында шек болмады.

Балаларды жанындай жақсы көретін Пайғам-барымыз олармен де танысып сөйлескенді жөн көрді.

Бір мезет бүлдіршіндерге бұрылып:

– Сендер мені жақсы көресіңдер ме? – деп сұрап еді, бәрі бірауыздан:

– Иә, сізді жанымыздан да артық жақсы көреміз, уа, расулалла, – деп шуылдасып қоя берді.

Пайғамбарымыз (саллаллаһу аләйһи уә сәлләм) әрбірінің басынан сипап үш рет:

– Уаллаһи, мен де сендерді қатты жақсы көремін. Уаллаһи, мен де сендерді қатты жақсы көремін. Уаллаһи, мен де сендерді қатты жақсы көремін, – деп айтты.

Сосын бәрі бірге қалаға қарай бет алды.

Барлығы да іштей «Пайғамбарымыз біздің үйге қонса екен, біздің үйдің қонағы болса екен» деп тілеп тұрды.

Шаңырағының тұсынан өтіп бара жатқанда, әрбір сахаба Пайғамбарымыздың түйесінің тізгінінен ұстап:

– Уа, Алланың елшісі! Біздің үйдің қонағы болыңыз, – деп өтінді.

Әрбір қақпаның қасынан өткен сайын, осы бір көрініс қайталанды. Әркім есігінен шығып, Пайғамбарымызды өз үйіне шақыратын. Бір қиыны, Пайғамбарымызды қонақ қылып күткісі келетіндер көп еді, тіпті біреуінің өтінішін қабыл етсе, екіншісі ренжіп қалатындай жағдай туды.

Ардақты елші (саллаллаһу аләйһи уә сәлләм) ешкімнің көңіліне қаяу түсіргісі келмейтін. Мұсылман бауырларын алаламай тегіс жақсы көретін.

Осы себепті Пайғамбарымыз ешкімді ренжіт-пейтіндей бір амал ойлап тапты. Түйесі Қасуаның тізгінін бос қоя берді. Түйесі қай үйдің маңына шөксе, сол үйге түсерін жариялады. Пайғамбарымыздың бұл шешімі Мәдиналық мұсылмандарға да тегіс ұнады.

Сүйікті Пайғамбарымыз (саллаллаһу аләйһи уә сәлләм) Қасуаны өз еркіне бос қоя бергенде, елдің назары Қасуаға ауды. Апыр-ай, кімнің үйіне жақын шөгер екен деп, бәрі түйенің жүрісін бағып:

– Біздің үйге жақынырақ шөксе екен, бізге қонақ болса екен, – деп тілеп тұрды.

Түйе маң-маң басып алға жүрді.

Хазірет Әбу Әйюб әл-Ансаридің әйелі де басқа мұсылмандар секілді үйінің алдына жасыл шөп тас-тап түйенің жолын бөгемек болды. Сол үшін Әбу Әйюбқа:

– Мына түйені көк шөппен алдарқатып, біздің қақпаның тұсына шөктірсек қайтеді? – деді.

Хазірет Әбу Әйюб болса:

– Сөйтейік, – деп селқос қостады, бірақ Пайғамбарды үйіне түсірермін деген үміті аз болды.

«Біздің үй бұл жерден едәуір ұзақ. Біздің үйге жеткенше ұзақ жолдан құрсағы сазған түйе басқа қақпалардың алдындағы шөптерді көріп, сол үйден кете алмай қалса қайтемін» деп те уайымдады.

Алайда Пайғамбарымыздың түйесі алдына тасталған шөптерге қарамай, алға қарай жүре берді. Тұп-тура алдын-ала бір нәрсені жоспарлаған секілді маң-маң басып, көше бойлады.

Елдің көзі Қасуаға қадалып, әр қадамын бақылап тұрды. Түйе біраз жүргеннен кейін, бір үйдің алдына тоқтады. Біраз айналасына қарап, бағдарлап, сол жерге шөге кетті, бірақ көп аялдамады, сәлден кейін шөккен жерінен қайта түрегелді де, алға қарай жүріп кетті. Айналадағылар: «Енді қайда шөгер екен...» – деп, ойсыл қараның әр қадамынан үміт күтті.

Қасуа біраз жүргеннен кейін кері бұрылып, әуелгі шөккен жеріне барып қайта шөкті. Бір кісіден басқа жұрт түйенің қайта тұрғанын, жүре түскенін қалағанымен Қасуа сол үйдің маңына жайғасып қайта тыпыр етпеді.

Бұл көрініс жұртшылықты өкінткенмен, қуаныштан үй иесінің төбесі көкке бір елі жетпей қалды. Бұл бақытты шаңырақтың иесі Әбу Әйюб (радиаллаһу анһ) еді. Барша жұрт Әбу Әйюбке қызыға қарады. Әбу Әйюб пен әйелі қатты қуанды. Тіпті Әбу Әйюб қуаныштан көзіне жас алды. Олар осындай құрметке кенеліп жатқанда, Қасуаның өз үйінің алдына барып шөккенін қалаған басқа бір мұсылман оны итеріп тұрғызбаққа әрекет жасады. Ол кісі де Пайғамбарымызды (саллаллаһу аләйһи уә сәлләм) өз үйіне қонақ етуді қатты қалаған жандардың қатарында болатын.

Мұны байқаған Әбу Әйюб жаңағы адамның жанына жылдам жетіп:

– Бұның жөн емес. Қасуа анық менің үйімнің алдына шөкті, – деп ескерту жасады.

Қаумалаған көпшілік басына бақ құсы қонған Әбу Әйюбті құттықтады.

Түйенің шөккен орнынан қайта тұрмайтынын сезген Пайғамбарымыз (саллаллаһу аләйһи уә сәлләм):

– Мына үй кімдікі? – деп сұрады.

Әбу Әйюб тез орнынан лып етіп:

– Менікі, уа, Алланың елшісі! Есігі, міне, мына жағында!..

Осы мезет Әбу Әйюбтың толқығаны соншалық – жүрегі жарылып кетердей дүрсілдеді. Жанынан артық қатты жақсы көретін жанды үйінде қонақ қылып күтпек. Өң мен түстің ортасында қалғандай өз-өзіне сенер-сенбес күйде еді.

Пайғамбарымыздың (саллаллаһу аләйһи уә сәлләм) бұл таңдауына ренжіген жан баласы болмады, себебі қайда түсері оның көлігі Қасуаның бет алысына байланысты болғандықтан, ешкім де түйеге ренжи алмады. Алайда Қасуаның бұл әрекетін ешкімнің ұға алмағаны рас, себебі әуелгі шөккен орнынан тұрғанымен, біраз жүріп барып кері бұрылып, манағы тұсқа қайта шөккен еді.

Мейманасы тасыған Әбу Әйюб әл-Ансари Пайғамбарымыздың (саллаллаһу аләйһи уә сәлләм) жанына жақындап:

– Уа, Алланың елшісі! Үйге кіріңіз! Жол бойы қатты шаршадыңыз, біраз тынығып алыңыз, – деп ілтипат танытты.

Сосын жылдамдатып есігін ашты да, Пайғам-барымызды (саллаллаһу аләйһи уә сәлләм) үйіне бастап кірді. Пайғамбарымызбен бірге сұхбаттасқысы келген мұсылмандар да Әбу Әйюбтың табалдырығынан аттады.

Ұйқысыз түн

Мұһажирлер мен ансарлар Пайғамбары-мызды (саллаллаһу аләйһи уә сәлләм) қатты сағынған еді. Сол себепті бір мезет болсын оның жанынан кетпеді. Бірнеше күндік һижрет жолаушылығынан кейін Пайғамбарымыздың тынығуы керектігін де білетін. Алайда тағы біраз онымен сұхбаттасып, айтар әсем сөздерін қайта-қайта тыңдағылары келді.

Жоғарыда айтқанымыздай, Әбу Әйюбтің үйі еңселі екі қабатты болатын. Үстіңгі қабатында өздері тұрып, астыңғы қабатын қонақтарға арнайтын. Алайда сүйікті Пайғамбарымыз үшін бұл дағдыны өзгертіп, жоғары қабатты босатты.

Соған байланысты Әбу Әйюб пен әйелі Пайғамбарымызбен маңындағы кісілерді жоғарғы қабатқа шақырды.

Ешкімді мазалағысы келмегендіктен, Пайғам-барымыз (саллаллаһу аләйһи уә сәлләм) олардың бұл ұсынысын қабыл етпеді.

Әбу Әйюб пен әйелі Пайғамбарымызды көндіруге тырысып:

– Уа, Алланың елшісі! Біз сіз үшін үстіңгі қабатты әзірлеп қойғанбыз, сол себепті сонда шыққаныңызды

жөн көреміз. Сізді сол жерде күткіміз келеді, – деп өтінді.

Сүйікті Пайғамбарымыз болса:

– Маған келушілердің қарасы қалың. Олардың бірінші қабатқа келгені жеңілірек, – деп екінші қабатқа шығудан тартынады.

Әбу Әйюб пен әйелі:

– Уа, Алланың елшісі, мұның біз үшін ешқандай қиындығы жоқ. Келетін қонақтарыңыз – біздің де бауырларымыз, – деп екінші қабатқа орналасуын өтінді.

Әбу Әйюб пен әйелінің өтінгеніне қарамастан, Алла елшісі бұл ұсынысты қабыл етпеді, себебі ол өте нәзік жанды адам болатын. Құмырсқаны да ренжітуге қимайтын, әсіресе, өзін қонақ қылып күткендердің жоғары шатырынан әлдекімдердің дүрсілін естіп, мазасызданғанын тіптен қаламайтын.

Хазірет Әбу Әйюб пен әйелі амалдың жоқтығынан қонақтарын төменгі қабатқа жайғастырды.

Пайғамбармыздың (саллаллаһу аләйһи уә сәлләм) маңына үйірілген мұсылмандар көптен бері көкейде жүрген сұрақтарын жаңбырша жаудырып, тиісінше жеке-жеке жауап алып, аузынан шыққан маржандай сөздерді ықыласпен тыңдады.

Сүйікті Пайғамбарымыз да достарын қатты сағынған екен. Олардың Мәдинада нендей әрекеттер жасағанын білгісі келді. Ол да достарымен ұзақ әңгімелесті.

Бір кезде хазірет Әбу Әйюб асханаға барып, үлкен құмыра толы жаңа сауылған сүт әкелді.

Әуелі Пайғамбарымызға, содан кейін отырғандарға жағалай ұсынды.

Жолдастары Пайғамбарымыздың тыныққанын жөн көрді. Оның ендігі уақытта ылғи өздерімен бірге болатынын көңілдеріне жұбаныш етті. Ендігі жерде кез келген уақытта барып жолыға алатын жағдай туғанына қуанды.

Біраздан кейін жұрт рұқсат сұрап, құшақтасып қоштасып, біртіндеп Әбу Әйюбтің үйінен тарқай бастады.

Сахабалар Әбу Әйюбтің үйінен кеткеннен кейін, Әбу Әйюб пен әйелі қайтадан Пайғамбарымыздың жанына келіп:

– Уа, Алланың елшісі, бірнеше күннен бері аптап ыстықта жол жүріп келдіңіз. Үйіміздің үстіңгі қабаты тынығуыңызға өте ыңғайлы. Ауасы да таза. Сол жерде жақсырақ тынығасыз, – деп өтінді. Сүйікті Пайғамбарымыз:

– Бұл жер де жанға жайлы екен. Тап-таза қылып дайындап қойыпсыздар, – деді.

Әбу Әйюб пен әйелі басқа сөз айта алмады. Әрі ұзақ сапардан шаршап жеткен жанды мазаламауды жөн көрді, сондықтан дем алсын деп рұқсат сұрап шығып кетті.

Күндер жылжып өте берді. Пайғамбарымыздың (саллаллаһу аләйһи уә сәлләм) Мәдинаға көшкеніне мұсылмандар риза еді. Күнде алдына барып әңгімелерін мұқият тыңдайтын. Шешімі қиын мәселе туа қалса, міндетті түрде Пайғамбарымызбен ақылдасатын.

Пайғамбарымызды (саллаллаһу аләйһи уә сәлләм) қонақ еткелі Мәдинадағы ең бақытты жандар Әбу Әйюб пен әйелі болды. Пісірген тағамын бірінші Пайғамбарымызға ұсынатын. Ол кісі бастамай тұрып өздері дастарқанға қол созбайтын. Сүйікті Пайғамбарымыз үйде болмаған жағдайда сыбағасын сақтап қойып, содан кейін ғана өздері жейтін. Осындай бақытқа кенелткені үшін Аллаға күнде шүкіршілік айтатын.

Алайда оларды мазалайтын бір нәрсе – өздерінің үстіңгі қабатта, ал Пайғамбарымыздың астыңғы қабатта жататындығы еді.

Сүйікті Пайғамбарымыз (саллаллаһу аләйһи уә сәлләм) төменгі қабатқа көшіп келгелі, екеуі тыныштық сақтауға, ұқыптылыққа, жинақылыққа қатты мән беріп жүрді. Жүргенде ақырын басып, сөйлескенде дабырламай сөйлесетін.

Бір күні Әбу Әйюб су тола құмыраны қозғап жатып абайсызда құмыра қолынан тайып кетіп, суын

төгіп алды. Еденге жайылған судың астыңғы қабатқа өтіп кету қаупі туғанда, Әбу Әйюб пен әйелі не істерін білмей қобалжи бастады.

Бір-біріне:

– Алла елшісіне жоғарыдан су тамып кетсе қайттік, – деп қатты уайымға салынады.

Дереу шүберек алып, Пайғамбарымыздың қонақ бөлмесіне барды. Жоғарыдан су тамшыламай тұрып құрғақ шүберекпен дымқылданған жерлерді сүртті.

Пайғамбарымыз (саллаллаһу аләйһи уә сәлләм) көңіл бөлерлік іс емес екендігін, алаңдамауын ескертсе де, екеуі бәрібір қатты қысылды.

Ұяттан өртенердей боп жүріп, суды сүртіп болғаннан кейін, Әбу Әйюб Пайғамбарымызға:

– Уа, Алланың елшісі, астыңғы қабатқа біз өтсек жақсы болар еді, – деп тағы да өтінді.

Пайғамбарымыз болса:

– Өздеріңіз куәсіздер, күн өткен сайын маған келетіндердің саны артуда. Олардың үстіңгі қабатқа шығуы сендерге жайсыз тиеді. Осылай жалғастыра берейік, – деп тағы да ұсыныстарын қабыл етпеді.

Әбу Әйюб пен әйелі рұқсат алып бөлмелеріне қайтты. Кеш батып, жұлдыз ауғанмен, екеуі кезек-кезек дөңбекшіп, біртүрлі ұйықтай алмай шықты. Расында да, Пайғамбарымыздың жатқан жерінің үстінде қалай ұйықтамақ?! Тұрып дәрет алды да, намаз оқыды. Әлі түн жарымы болатын. Қайтадан ұйықтамаққа көз жұмды. Бұл жолы да кірпіктері айқаспады. Екеуі таң ағарып атқанға дейін көз ілмеді.

Таң атқанда, бірден Пайғамбарымыздың қасына келіп, түндегі жағдайды баяндап:

– Уа, Алланың елшісі, бұдан артық төзуге шамам жетер емес. Сіз жоғарыға шықпай, мен де шықпаймын, – деді.

Пайғамбарымыз болса өзін жанындай жақсы көретін әрі үйіне қонақ қылған досын ренжіткісі

келмеді. Осы уақытқа дейін жоғарыға шықпауының басты себебі оларды мазаламайын дегені еді.

Әбу Әйюбтің табандылығына шыдай алмаған Пайғамбарымыз бұл жолы келісіп:

– Жарайды, сіздер қалағандай болсын, – деді.

Пайғамбарымыздың жоғары шығуға келіскеніне Әбу Әйюб қуанып кетті. Дереу әйеліне жүгіріп барып:

– Сүйінші! Сүйінші! Сүйікті Пайғамбарымыз үстіңгі қабатқа шығатын болды. Қане, тезірек дайын-далайық, – деп хабар берді.

Әбу Әйюбтің әйелі бұл кезде таңғы асты дайындап жатқан. Аз ғана бұрын күйеуінің астыңғы қабатқа түскенін көрген еді. Алайда осындай қуанышты хабармен келетінін еш ойламапты. Бұған әйелі де қуанды. Таңғы асты тастай салып, дереу көшуге дайындыққа кірісіп кетті. Көп кешікпей сүйікті Пайғамбарымыз (саллаллаһу аләйһи уә сәлләм) үстіңгі қабатқа көшті.

Адамзаттың асылы келгелі, Мәдина халқы тек қана қуаныштарға куә болды. Алайда Мәдинаның ең бақытты кісілері Пайғамбарымызды үйіне қонақ қылған Әбу Әйюб пен әйелі еді.

Сүйікті Пайғамбарымыз Мәдинада бір мешіт, мешіттің қасынан өзіне шағын үй салғанға дейін осында тұрды. Бұл кезең жеті айға дейін созылды.

Пайғамбарымызды жеті ай қонақ қылған бұл асыл сахабаның мазары Ыстамбұл қаласында. Бір ауданның атауы осы ізгі жанның құрметіне орай «Әйюб Сұлтан» деп қойылған.

Қаумалаған көпшілік басына бақ құсы қонған Әбу Әйюбті құттықтады.

Түйенің шөккен орнынан қайта тұрмайтынын сезген Пайғамбарымыз (саллаллаһу аләйһи уә сәлләм):

– Мына үй кімдікі? – деп сұрады.

Әбу Әйюб алға шығып:

– Менікі, уа, Алланың елшісі! Есігі, міне, мына жағында!

Осы мезет Әбу Әйюбтың толқығаны соншалық – жүрегі жарылып кетердей дүрсілдеді. Жанынан артық жақсы көретін абзал жанды үйінде қонақ қылып күтпек. Өң мен түстің ортасында қалғандай өз-өзіне сенер-сенбес күйде еді.

Пайғамбарымыздың (саллаллаһу аләйһи уә сәлләм) бұл таңдауына ренжіген жан баласы болмады, себебі қайда түсері оның көлігі Қасуаның бет алысына байланысты болғандықтан, ешкім де түйеге ренжи алмады. Алайда Қасуаның бұл әрекетін ешкімнің ұға алмағаны рас, себебі әуелгі шөккен орнынан тұрғанымен, біраз жүріп барып кері бұрылып, манағы тұсқа қайта шөккен еді.